Kocia muzyka reggae
ONET.PL / Fisz / 29 września 2006

Muzyczne perełki rodem z Jamajki

"Tańczy i utyka reggae kocia muzyka" – śpiewał krakowski piosenkarz. Tego muzycznego utykania w mym rodzinnym domu było zawsze dużo. Od Boba Marleya, Alpha Blondy po taneczne ska The Skatalites. I tak mi zostało do dzisiaj – tańczę i utykam.

Choć zbieram singlowe "siódemki" winylowe, często prosto z Jamajki, to dotarcie do różnych znanych mi z czasów dzieciństwa utworów ułatwiają reedycje, a szczególnie tzw. "składanki" z unikatowymi nagraniami.

W kategorii kompilacji "numer jeden" są wytwórnie - zasłużona Trojan Records i młodsza Soul Jazz Records.

Trojan Records założył w 1968 roku Brytyjczyk Lee Gopthal. Nazwa wytwórni została zainspirowana napisem na samochodzie Duka Reida, którym jeździł ze swoim słynnym sound systemem. Napis brzmiał: "Duke Reid - The Trojan King of Sounds".

Współpraca Gopthala z Chrisem Backwellem z Island Record zainicjowała wysyłkową sprzedaż jamajskich singli. Rok 1970 to ogromna popularność muzyki reggae na Wyspach Brytyjskich – artyści, których single ukazują się nakładem Trojan zdobywają wysokie miejsca na popowych listach przebojów – Desmond Dekker, Bruce Ruffin, Lee Perry's Upsetters.

Już wówczas największą popularnością cieszyły się kapitalne składanki z muzyką reggae jak – "Tighten Up", "Club Reggae" czy "Reggae Chartbusters".

Rok 1972 to zerwanie kontraktu z wielką siostrą – wytwórnią Island. Stojąca jakby z boku, rozwijająca się równolegle, napotykająca coraz to większe kłopoty i kryzysy wytwórnia Trojan w 1974 wydaje pełne albumy takich gwiazd jak Mikey Dread, I-Roy, czy Black Uhuru. Zawiązując współprace z nowymi wówczas wytwórniami jak np. Greenslave Rec. zabiera się za wznowienia swojego katalogu. W latach 80. pojawiają się słynne trojanowskie tzw. "box sety" – trzy kompakty ze wspaniałymi, oryginalnymi singlami z muzyką reggae.

Dziś Trojan Records, obok takich wytwórni jak Ras czy Indigo, to część Sanctuary Rec. Ciągle aktywna, słynąca z płyt ze znakomitą selekcją Trojan Records wydaje także serię selekcji jamajskich singli dokonaną przez uznanych brytyjskich didżejów.

Moje ulubione wydawnictwa z tej serii to przede wszystkim "DJ Derek Presents – Sweet memory sounds". Wspomniany didżej to legenda angielskich selekcjonerów muzyki reggae czy ska, dziś 64-latek, cały czas podróżuje po brytyjskich klubach ze swoją unikatową kolekcją winylowych 7-calowych płyt. Wyżej wymieniona kompilacja to zestaw bardziej i mniej znanych singli artystów, takich jak Dennis Brown, Max Romeo, Gregory Isaacs. Świetna do "utykającego", kociego tańca, doskonała dla słuchaczy, dla których reggae jest jeszcze niezbadanym terenem.

Wybór DJ Dereka jest doskonały – przez ska po muzykę dub, nic tylko "reggae, pot i łzy".

Godna polecenia jest również płyta "Trojan Document"- kompilacja dokonana przez młodszego didżeja – Andiego Smitha, przed którym Trojan Records otworzyła swe potężne archiwum.

Pisząc o kompilacjach, zmasterowanych na nowo unikatowych singlach z muzyką reggae, nie można zapomnieć o dużo młodszej, mojej ulubionej wytwórni - londyńskiej Soul Jazz Records.

Pod koniec lat 80. w Londynie istniał komis z płytami reggae, ale także z muzyką jazz, muzyką latynoską, czy amerykańskim funkiem. W latach 90 to już uznany, duży sklep mieszczący się w dzielnicy Soho, w samym centrum Londynu. Zostaje ulubionym miejscem wielu didżejów, niezależnych rozgłośni radiowych, a przede wszystkim płytowych "szperaczy" wyszukujących białych kruków.

Dziś Soul Jazz Records to nie tylko wydawca genialnych składanek z jazzem, reggae, chicagowskim soulem czy muzyką gospel, ale także Soul Jazz Soundsystem, który objeżdża cały świat, serwując smakowite sety didżejskie. Soul Jazz to także londyński klub muzyczny "Dynamite 100%".

Trudno tu wyróżnić najlepszą kompilację, gdyż w dyskografii wyżej wymienionej wytwórni słabych po prostu nie ma. Dla przykładu wymienię doskonałą serię "Dynamite" z remasterowaną, świetnie brzmiącą muzyką reggae, dub, funky i dancehall, rewelacyjna płyta "Hustle" z unikalnymi wersjami hitów z lat 70. w stylistyce reggae-disco, m.in. "Ring My Bell", "I'm Every Woman". Seria płyt z kolekcją unikatowych nagrań z legendarnej jamajskiej wytwórni "Studio One", z którą związani byli tak znani wykonawcy jak chociażby Bob Marley czy Horace Andy. Wiązanki Soul Jazz Records, czy to w wersji laserowej, czy winylowej, nie kończą się na muzyce Reggae". To także doskonałe archiwalnie nagrania z muzyką jazzową (składanki "New Thing!", "Universal Sound of chicago”, czy płyta formacji Art Ensemble Of Chicago), funk ("Miami Sound", "New Orleans Funk"), muzyką disco i punk, związaną z niezależną sceną Nowego Jorku (New York Noise) i wiele, wiele innych. Wytwórnia nie zapomina również o muzyce "źródeł" (seria z bębnami voodoo) jak i muzyce nowej, elektronicznej, wydając single takich artystów jak Sutekh, Kit Clayton oraz kompilacji jak np. doskonałe "Microsolution To Mega Problems".

Choć muzyka reggae cieszy się nadal dość dużą popularnością na całym świecie, rynek komercyjny zalewany jest w dużej mierze przez słodkie, wypolerowane składaki z hitami mającymi niewiele wspólnego z sercem tej muzyki. Warto więc pogrzebać, a można natknąć się na prawdziwe rarytasy z niezależnych wytwórni prowadzonych przez ludzi, którzy po prostu kochają tę muzykę. Działając niczym wojownicy, na trudnym, nastawionym na sprzedaż rynku fonograficznym, nie ogłaszają kapitulacji. Grzebiąc w swoich archiwach, dzielą się ze słuchaczem ogromną dawką muzycznych perełek.

Fisz